​CGL | Combined Graduate Level Examination

स्टाफ सिलेक्शन कमिशन (एस.एस.सी.) तर्फे भारत सरकारच्या विविध मंत्रालयांमधील व विभागातील सहाय्यक श्रेणी, आयकर / केंद्रीय उत्पादन विभागातील लेखापरीक्षक / निरीक्षक,  केंद्रीय पोलिस संघटनांमधील उपनिरीक्षक (आसाम रायफल्स, बीएसएफ, सीआरपीएफ, सीआयएसएफ, आयटीबीपी आणि एसएसबी) आणि सीबीआय, उप-विभागीय क्लर्क, विभागीय लेखापाल इत्यादी विभागातील उपनिरीक्षक अश्या विविध  अराजपत्रित पदांची  भरती करण्यासाठी वर्षातून एकदा संयुक्त पदवीधर परीक्षेचे म्हणजेच Combined Graduate Level (CGL) आयोजन करण्यात येते

शैक्षणिक पात्रता

  • कोणत्याही क्षेत्रातील पदवीधर

  • व गरजेचे असल्यास पदानुसार अतिरिक्त शैक्षणिक पात्रता

वयोमर्यादा (चालू वर्षाच्या १ ऑगस्ट या तारखेला)

  • खुला प्रवर्ग : १८ ते २७ वर्षे

  • SC/ST : १८ ते ३२ वर्षे

  • OBC : १८ ते ३० वर्षे

परीक्षा शुल्क

  • खुला प्रवर्ग  : १०० रुपये

  • मागासवर्गीय, अपंग, महिला उमेदवार व माजी सैनिक यांना शुल्क नाही

परीक्षेचे स्वरूप

CGL | Combined Graduate Level Examination हि परीक्षा चार टप्प्यांमध्ये घेतली जाते पहिल्या दोन टप्प्यांमध्ये निर्धारित गुण मिळवणाऱ्या उमेदवारांना तिसऱ्या टप्प्यासाठी पात्र ठरवले जाते, तिसऱ्या टप्प्यातील परीक्षेत कमीत कमी ३३% गुण प्राप्त करणे उमेदवार चौथ्या टप्प्यासाठी पात्र होतात. पहिला टप्पा, दुसरा टप्पा व तिसऱ्या टप्प्यात मिळविलेल्या गुणांच्या आधारावर चौथ्या टप्प्याततील उमेदवारांची संख्या निश्चित केली जाते.

  • परीक्षेचे टप्पे : चार

    • पहिला टप्पा  : संगणक आधारित, वस्तुनिष्ठ (Multiple Choice Questions)

    • दुसरा टप्पा  : संगणक आधारित, वस्तुनिष्ठ (Multiple Choice Questions)

    • तिसरा टप्पा : वर्णनात्मक चाचणी (पेन आणि पेपर माध्यम, निबंध लेखन / अचूक लेखन / पत्र / अर्ज लेखन इ.)

    • चौथा टप्पा : डेटा एंट्री टेस्ट  (डीईएसटी) / संगणक प्रवीणता टेस्ट (सीपीटी) (पदाच्या गरजेनुसार) / दस्तऐवज सत्यापन

पहिला टप्पा

(प्रश्नांची संख्या : १००) (एकूण गुण : २००) (वेळ : १ तास )

(प्रत्येक चुकीच्या उत्तरासाठी ०.५०  गुण कमी केले जातील Negative Marking)

विषय प्रश्नांची संख्या गुण
सामान्य बुद्धिमत्ता आणि रिझनिंग 25 50
सामान्य जागरुकता 25 50
संख्यात्मक योग्यता 25 50
इंग्रजी आकलन 25 50

दुसरा टप्पा

(प्रश्नांची संख्या : ४००) (एकूण गुण : ६००) (वेळ : २ तास प्रत्येक पेपरसाठी)

(पेपर २ मध्ये प्रत्येक चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण कमी केले जातील Negative Marking) व

(पेपर १ व ३ मध्ये प्रत्येक चुकीच्या उत्तरासाठी ०.५० गुण कमी केले जातील Negative Marking)

विषय प्रश्नांची संख्या गुण
संख्यात्मक क्षमता 100 200
इंग्रजी भाषा आणि आकलन 200 200
सांख्यिकी 100 200
वित्त व अर्थशास्त्र 100 200

CGL | Combined Graduate Level Examination मध्ये येणाऱ्या सर्व पदांसाठी पेपर १ व पेपर २ अनिवार्य आहे, पेपर ३ हा फक्त  Statistical Investigator Gr.II & Compiler पदासाठी प्रविष्ठ उमेदवारांसाठी अनिवार्य असतो तसेच पेपर ४ हा फक्त Assistant Audit Officer या पदासाठी प्रविष्ठ उमेदवारांसाठी अनिवार्य असतो.

तिसरा टप्पा

(एकूण गुण : १००) (वेळ : १ तास)

विषय प्रश्नांची संख्या गुण
निबंध लेखन / अचूक लेखन / पत्र / अर्ज लेखन इ. 100

चौथा टप्पा

पहिल्या, दुसऱ्या व तिसऱ्या टप्प्यातील प्राप्त गुणांचे एकत्रीकरण करून निर्धारित केलेली गुणांची पातळी गाठणाऱ्या उमेदवारांना चौथ्या टप्प्यासाठी पात्र ठरविण्यात येते. चौथ्या टप्प्यात उमेदवारांची संगणक हाताळण्याची क्षमता, डाटा इंट्री टेस्ट या स्वरुपात परीक्षा घेतली जाते व चारही टप्प्यात उत्तीर्ण उमेदवारांमधून अंतिम निवड सूची जाहीर करण्यात येते

पहिला टप्पा अभ्यासक्रम

​General Intelligence & Reasoning:

It would include questions of both verbal and non-verbal type. This component may include questions on analogies, similarities and differences, space visualization, spatial orientation, problem solving, analysis, judgment, decision making, visual memory, discrimination, observation, relationship concepts, arithmetical reasoning and figurative classification, arithmetic number series, non-verbal series. Coding and decoding, statement conclusion, syllogistic reasoning etc. The topics are, Semantic Analogy, Symbolic/Number Analogy, Figural Analogy, Semantic Classification, Symbolic/Number Classification, Figural Classification, Semantic Series, Number Series, Figural Series, Problem Solving, Word Building, Coding and decoding, Numerical Operations, symbolic Operations, Trends, Space Orientation, Space Visualization. Venn Diagrams, Drawing inferences, Punched hole/pattern –folding & unfolding, Figural Pattern – folding and completion, Indexing, Address matching, Date & city matching, Classification of center codes/roll numbers, Small & Capital letters/numbers coding, decoding and classification, Embedded Figures, Critical thinking, Emotional Intelligence, Social Intelligence, Other sub-topics, if any.

General Awareness:

Questions in this component will be aimed at testing the candidates general awareness of the environment around him and its application to society. Questions will also be designed to test knowledge of current events and of such matters of every day observations and experience in their scientific aspect as may be expected of any educated person. The test will also include questions relating to India and its neighboring countries especially pertaining History, Culture, Geography, Economic Scene, General Policy & Scientific Research.

Quantitative Aptitude:

The questions will be designed to test the ability of appropriate use of numbers and number sense of the candidate. The scope of the test will be computation of whole numbers, decimals fractions and relationships between numbers, Percentage, Ratio & Proportion, Square roots, Averages, Interest, Profit and Loss, Discount, Partnership Business, Mixture and Allegation, Time and distance, Time & Work, Basic algebraic identities of School. Algebra & Elementary surds, Graphs of Linear Equations, Triangle and its various kinds of centers, Congruence and similarity of triangles, Circle and its chords, tangents, angles subtended by chords of a circle, common tangents to two or more circles, Triangle, Quadrilaterals, Regular Polygons , Circle, Right Prism, Right Circular Cone, Right Circular Cylinder, Sphere, Hemispheres, Rectangular Parallel0piped, Regular Right Pyramid with triangular or square base, Trigonometric ratio, Degree and Radiant Measures, Standard Identities, Complementary angles, Heights and Distances, Histogram, Frequency polygon, Bar diagram & Pie chart.

English Comprehension:

Candidates’ ability to understand correct English, his basic comprehension and writing ability, etc. would be tested. Questions will be based on will be based on spot the error, fill in the blanks, synonyms, antonyms, spelling/detecting  mis-spell words, idioms & phrases, one word substitution, improvement of sentences.

दुसरा टप्पा अभ्यासक्रम

Paper-I

Quantitative Ability:

The questions will be designed to test the ability of appropriate use of numbers and number sense of the candidate. The scope of the test will be the computation of whole numbers, decimals ,fractions and relationships between numbers, Percentage. Ratio &Proportion, Square roots, Averages, Interest, Profit and Loss, Discount, Partnership Business, Mixture and Allegation, Time and distance, Time & Work.

Basic algebraic identities of School Algebra & Elementary surds, Graphs of Linear Equations, Triangle and its various kinds of centers, Congruence and similarity of triangles, Circle and its chords, tangents, angles subtended by chords of a circle, common tangents to two or more circles, Triangle, Quadrilaterals, Regular Polygons , Circle. Right Prism, Right Circular Cone, Right Circular Cylinder, Sphere, Hemispheres, Rectangular Parallelepiped, Regular Right Pyramid with triangular or square base, Trigonometric ratio, Degree and Radian Measures, Standard Identities, Complementary angles, Heights and Distances, Histogram, Frequency polygon, Bar diagram & Pie chart

Paper-II

English Language & Comprehension:

Questions in this components will be designed to test the candidate’s understanding and knowledge of English Language and will be based on spot the error, fill in the blanks, synonyms, antonyms, spelling/detecting mis-spell words, idioms & phrases, one word substitution, improvement of sentences, active/passive voice of verbs, conversion into direct/indirect narration, shuffling of sentence parts, shuffling of sentences in a passage, cloze passage & comprehension passage.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here